Ofskömmtun: fyrstu viðbrögð

Bregðastu strax við

Þú þarft ekki að vita hvaða efni var tekið. Hringdu strax í 112 ef manneskja svarar ekki, andar óeðlilega, fær krampa, er með brjóstverk, er mjög heit eða alvarlega rugluð.

Hvað á ég að gera?

Settu símann á hátalara og fylgdu leiðbeiningum neyðarvarðar. Ekki bíða eftir að lesa alla síðuna.

  1. Tryggðu öryggi á vettvangi

    Ekki setja þig í hættu. Færðu manneskjuna aðeins ef bráð hætta er þar sem hún liggur.

  2. Kannaðu viðbrögð og öndun

    Kallaðu til manneskjunnar og snertu axlir varlega. Opnaðu öndunarveginn og athugaðu öndun. Gisp, garg eða óvenjulegar hrotur hjá manneskju sem ekki vaknar eru ekki eðlileg öndun.

  3. Hringdu strax í 112

    Settu símann á hátalara. Segðu staðsetningu, hvort manneskjan svari og hvernig hún andar. Segðu hvað gæti hafa verið tekið ef þú veist það, en ekki tefja símtalið til að komast að því.

  4. Svarar ekki og andar ekki eðlilega? Byrjaðu endurlífgun

    Ef manneskjan svarar ekki og andar ekki eðlilega skaltu leggja hana á bakið og byrja hjartahnoð og blástur samkvæmt leiðbeiningum 112. Notaðu hjartastuðtæki ef það er tiltækt og fylgdu fyrirmælum þess.

  5. Gefðu naloxón ef ópíóíð gæti komið við sögu

    Ef manneskjan svarar ekki eða andar óeðlilega: gefðu naloxón samkvæmt umbúðum. Fyrir Nyxoid er það einn úði í aðra nösina. Ef enginn bati verður skaltu bíða 2–3 mínútur og gefa annan skammt úr nýju tæki í hina nösina. Ef fyrri skammtur virkaði en einkenni koma aftur skaltu gefa næsta skammt strax. Haltu áfram öndunaraðstoð og fylgdu 112.

  6. Öndun eðlileg en manneskjan svarar ekki?

    Leggðu hana í hliðarlegu, hafðu öndunarveginn opinn og fylgstu stöðugt með öndun. Ef hún svarar enn ekki og öndunin verður óeðlileg skaltu snúa henni á bakið og byrja endurlífgun.

Þetta ber að varast

  • Ekki skilja manneskjuna eftir eina eða gera ráð fyrir að hún „sofi þetta úr sér“.
  • Ekki reyna að framkalla uppköst.
  • Ekki gefa kaffi, áfengi, róandi lyf eða önnur efni til að „jafna“ áhrifin.
  • Ekki gefa mat, drykk eða lyf ef meðvitund eða kynging er skert.
  • Ekki setja meðvitundarskerta manneskju í sturtu eða bað til að reyna að vekja hana.
  • Ekki halda manneskju niðri í krampa eða setja neitt í munninn.
  • Ekki láta naloxón tefja símtal í 112 eða endurlífgun.

Heimildir

Upplýsingar yfirfarnar 6. ágúst 2026. Fylgdu alltaf leiðbeiningum neyðarvarðar í 112.