Langverkandi ópíóíði og meðferðarlyf
Metadón
methadone, Metadon
Bráð viðvörun
Hringdu í 112 ef
Mjög hæg, grunn eða óregluleg öndun, bláar eða gráar varir, hrotukennd hljóð, yfirlið eða engin svörun.
Hringja í 112Helsta áhætta
Það sem skiptir mestu að vita
- Seinkuð og langvinn öndunarbæling eða ofskömmtun
- Uppsöfnun þegar áhrif endast lengur en fólk finnur fyrir
- Ávanabinding og fráhvörf ef meðferð er stöðvuð skyndilega
Blöndun
Að blanda við önnur efni
Áfengi, benzódíazepín, GHB/GBL, gabapentínóíðar og önnur slævandi efni geta aukið hættu á djúpri slævingu, öndunarstoppi og dauða.
Áhrif og áhættuminnkun
Áhrif og öruggari notkun
Algeng áhrif
Dregur úr fráhvörfum og löngun þegar það er notað samkvæmt meðferðaráætlun. Getur einnig valdið syfju, svima, ógleði, hægðatregðu og hægari öndun.
Ef þú velur að nota
- Taktu metadón aðeins samkvæmt eigin meðferðaráætlun og breyttu ekki skammti án samráðs við meðferðarteymi
- Ef skammtar hafa fallið niður skaltu hafa samband við meðferðarteymið áður en þú byrjar aftur
- Geymdu lyfið læst og þar sem börn eða aðrir komast ekki í það; hafðu naloxón tiltækt
Aðgengi að meðferð
Hvernig sæki ég um lyfjameðferð?
Lyfjameðferð við ópíóíðafíkn (LOF), oft kölluð viðhaldsmeðferð, er gagnreynd heilbrigðismeðferð. Þú þarft ekki að vera með fullkomna neyslusögu eða vera hætt/ur að nota áður en þú biður um mat.
- Hafðu samband. Hringdu í SÁÁ í 530 7600 og biddu um beiðni eða mat fyrir LOF.
- Þú getur fengið aðstoð við beiðnina. Heimilislæknir, annað heilbrigðisstarfsfólk, félagsráðgjafi eða barnavernd getur einnig sent beiðni með þér.
- Inntökuteymi fer yfir málið. Teymið metur beiðnina og getur boðað þig í frekara mat. Meðferðaráætlun er síðan sniðin að þínum þörfum.
- Meðferð og eftirfylgd. Meðferð hefst oft á Vogi, í innlögn eða göngudeild, og eftirfylgd getur verið hjá SÁÁ, apóteki eða heilsugæslu eftir aðstæðum.
Ef líf eða öndun er í hættu: hringdu strax í 112. Ef þú þarft tafarlausa heilbrigðisþjónustu segir SÁÁ að leita eigi á Landspítala.
Efnafræði
Sameindabygging
Nákvæmt sameindaheiti
6-(dimethylamino)-4,4-diphenylheptan-3-one
Tilvísunarmyndir úr PubChem. Sölt og rúmísómerur geta verið ólík; myndin staðfestir ekki innihald eða hreinleika vöru. Smelltu á mynd til að stækka.
Nánari upplýsingar
Reynsla, tímalína, neyðarviðbrögð og heimildir
Hvernig upplifunin getur verið
Metadón er langverkandi fullur ópíóíðaörvi. Í skipulagðri meðferð er markmiðið að draga úr fráhvörfum og löngun og skapa stöðugleika án sveiflna ólöglegra ópíóíða. Syfja og hægari öndun geta þó orðið hættuleg, sérstaklega í upphafi, eftir hlé eða með öðrum slævandi efnum.
Tímalengd eftir inntökuleið
Ekki tókst að staðfesta leiðarbundin tímabil úr PsychonautWiki fyrir þetta efni. Engin tala er áætluð út frá öðrum efnum eða inntökuleiðum.
Engin skammtatala er birt. Skammtar í meðferð eru einstaklingsbundnir og ákveðnir og endurmetnir af meðferðarteymi. Ekki nota skammt annars einstaklings og ekki hefja aftur fyrri skammt eftir hlé án mats.
Ef hætta skapast
Viðbrögð í neyð vegna Metadón
Ef hætta skapast
Viðbrögð í neyð vegna Metadón
- Hringdu strax í 112 ef manneskja svarar ekki eða andar hægt, óreglulega eða ekki.
- Ef naloxón nefúði (t.d. Nyxoid) er tiltækur skaltu gefa einn úða í aðra nösina um leið og grunur er um ópíóíðanotkun.
- Bíddu í 2–3 mínútur. Ef enginn bati verður eða einkenni koma aftur skaltu gefa annan skammt í hina nösina með nýju tæki.
- Veittu öndunaraðstoð eða endurlífgun samkvæmt leiðbeiningum 112 á meðan beðið er eftir að naloxón virki.
- Leggðu manneskjuna í hliðarlegu ef hún andar eðlilega, haltu henni heitri og vertu hjá henni þar til hjálp kemur.
- Ekki hætta að fylgjast með þótt einkenni lagist: áhrif naloxóns geta gengið til baka áður en áhrif ofskömmtunar gera það, svo einkenni geta komið aftur. Manneskjan þarf alltaf faglegt mat eftir naloxóngjöf.
Heimildir og takmarkanir
Samfélagsheimildir eru ekki opinberar læknisfræðilegar leiðbeiningar. Opinber neyðarráð hafa alltaf forgang þegar hætta er á ferð.
Síðast yfirfarið 20. september 2026.